job job job job  job                                  jobjob

افق تازه در روابط دو سوی خلیج فارس

افق تازه در روابط دو سوی خلیج فارس

به گزارش شب‍که خبر سفر دو روزه شیخ صباح الاحمد جابر الصباح امیر کویت به ایران پس از ۱۷ سال و دیدار گرم و گفتگوی وی با مقام معظم رهبری که بازتاب زیادی در محافل سیاسی و رسانه ای منطقه و جهان داشت، از دو منظر حائز اهمیت بود؛ سفری که هم به عنوان نقطه عطفی در روابط دوجانبه مطرح می باشد که دور جدیدی از همکاری میان دو طرف قلمداد می شود و هم فصل تازه ای از مناسبات را میان ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گشاید تا با همکاری و هماهنگی یکدیگر، بسیاری از چالش های منطقه را که از بیرون خطر دهی می شود حل و فصل کرده و در راستای همگرایی منطقه ای گام بر دارند. برای همین بود که رهبر انقلاب اسلامی در دیدار امیر کویت با اشاره به مهم بودن امنیت خلیج فارس تأکید داشتند “نزدیکی کشورهای منطقه و روابط سالم آن ها با یکدیگر برای همه منطقه مفید است اما اگر این اصل رعایت نشود، اختلاف و دوری کشورهای منطقه، موجب خرسندی دشمنان مشترک خواهد شد”.
این سفر نخستین دیدار امیر کویت از ایران بود کما اینکه شیخ صباح الاحمد که از او به عنوان یکی از ماهرترین دیپلمات ها در منطقه یاد می شود، پس از سلطان عمان، دومین رئیس کشور عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس نیز بود که بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم به تهران سفر کرد. از آنجا که امیر کویت ریاست دوره ای اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس را بر عهده دارد، لذا حضور وی در تهران بیش از پیش بر اهمیت سیاسی سفر افزود.
دیدار با رهبر انقلاب بخش مهم سفر امیر کویت به تهران
بی شک یکی از ابعاد بسیار مهم در جریان سفر امیر کویت به ایران، دیدار و گفتگوی ایشان با رهبر معظم انقلاب بود. چرا که رهبر انقلاب در دیدار شیخ صباح الاحمد با تبیین بخشی از راهبردهای سیاست خارجی ایران در منطقه، خلیج فارس و امنیت آن را بسیار مهم دانسته و تاکید کردند: امنیت این منطقه، در گرو روابط سالم و خوب همه کشورهای منطقه است، بر همین اساس جمهوری اسلامی ایران همواره بدنبال روابط سالم با همسایگان خود در خلیج فارس بوده است و اکنون نیز همین سیاست را دنبال می کند. ضمن اینکه مقام معظم رهبری در این دیدار به این نکته که حاکی از رویکرد ایران به تقویت همگرایی در منطقه است نیز اشاره فرمودند که: نزدیکی کشورهای منطقه و روابط سالم آن ها با یکدیگر برای همه منطقه مفید است اما اگر این اصل رعایت نشود، اختلاف و دوری کشورهای منطقه، موجب خرسندی دشمنان مشترک خواهد شد.
همچنین حضرت آیت الله خامنه ای وقاحت روزافزون رژیم صهیونیستی را نیز نتیجه نبود روابط سالم میان کشورهای منطقه دانسته و خاطر نشان کردند: جمهوری اسلامی ایران همواره با کشورهای منطقه با شرح صدر برخورد کرده است. همچنین ایشان گسترش روابط کویت و عراق هم را به نفع منطقه ارزیابی کرده و گفتند: در خصوص تحولات سوریه نیز جمهوری اسلامی ایران، هر آنچه را که مردم سوریه تصمیم بگیرند، تأیید خواهد کرد. افزون بر اینها رهبر انقلاب اسلامی در چارچوب نگاهی واقعگرایانه با اشاره به خطر گروه های تکفیری در منطقه هم، تأکید کردند: متأسفانه برخی کشورهای منطقه متوجه خطری که گروه های تکفیری، در آینده، برای خود آن ها ایجاد خواهد کرد نیستند و همچنان در حال حمایت از این گروه ها هستند.
در مقابل امیر کویت نیز با تبریک میلاد امام حسین (ع)، رهبر انقلاب اسلامی را “مرشد و راهنمایی برای همه منطقه” دانسته و گفتند: کویت برای گشودن صفحه جدیدی در روابط دو کشور آمادگی کامل دارد و در مذاکرات تهران نیز برای افزایش سطح روابط اقتصادی و تجاری توافق شد.
پیشینه روابط ایران و کویت در یک نگاه
شایان ذکر است برغم فراز و نشیب های متعدد روابط ایران و کویت در طول بیش از پنجاه سال گذشته یعنی از زمان استقلال کویت در سال 1961، در مجموع مناسبات و همکاری های فیمابین در ابعاد گوناگون، از روند مطلوبی برخوردار بوده و هیأت‌های متعددی در سطوح مختلف میان دو کشور مبادله شده و اسناد متعددی نیز در زمینه‌های مختلف همکاری بین دو کشور به امضا رسیده است. چرا که کویت، ایران را یکی از بازیگران سیاسی اصلی در منطقه و برخوردار از اهمیت استراتژیک می بیند؛ در حالی که تهران نیز کویت را متحدی قابل اتکا و برخوردار از موقعیت ژئواستراتژیک قلمداد می کند
.
در سال‌های اخیر و تحت تأثیر سرد شدن روابط ایران و عربستان و همچنین تحولاتدر کشور های عربی و ناآرامی‌های بحرین، روابط دو کشور بار دیگر به پایین ترین سطح خود رسید تا اینکه از زمان بر سر کار آمدن دولت یازدهم در ایران و اتخاذ دیپلماسی جدید، تمایل به بهبود روابط متقابل ایجاد شده است.
همکاری به جای تقابل؛ راهبرد اصلی امیر کویت در تهران
به باور کارشناسان به نظر می‌رسد امیر کویت میانه‌روی در روابط خود با همه همسایگان را اساس سیاست خارجی خود قرار داده و در چارچوب نظریه «همکاری به جای تقابل» عمل می‌کند که در این چارچوب تمرکز عمده خویش را متوجه جمهوری اسلامی ایران که به عنوان یک قدرت منطقه ای به شمار می رود کرده است. سفر وی به تهران از جنبه ای خاص که به زودی دستاورهای مثبت آن در منطقه و در مناسبات دو طرف مشاهده خواهد شد، گواه بر این ادعاست. این در حالیست که امیر کویت در جریان سفر به ایران، با رهبر معظم انقلاب و رئیس جمهوری اسلامی ایران دیدار و رایزنی کرد و مذاکرات سازنده ای نیز پیرامون همکاری های دوجانبه و توسعه روابط میان دو کشور و همچنین مسائل و موضوعات منطقه ای صورت داد که انعقاد شش سند همکاری در زمینه همکاری های های امنیتی، گمرکی و حمل و نقل هوایی‌ و یادداشت تفاهم های زیست محیطی، گردشگری و ورزشی بخشی از ثمرات این دیدار بود
سفر امیر کویت از نگاه وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس
سفر شیخ صباح الاحمد به تهران همانطور که به تیتر اول رسانه های جهان تبدیل گردید و مهم تلقی شد، با وجود پایان آن، همچنان در کانون توجه جدی رسانه ها و بخصوص محافل سیاسی قرار داشته و در چارچوب تحلیل های مختلف به عنوان نقطه عطف در روابط ایران و کویت ارزیابی می شود.اما در میان تمام بازتاب هایی که این سفر داشته است، شاید بتوان گفت نگاه خوشبینانه شورای همکاری خلیج فارس که کویت هم اکنون ریاست دوره ای آن را بر عهده دارد، شاید مهمترین نگاه فرامنطقه ای به آثار و برآیندهای سفر شیخ صباح الاحمد به تهران است. در همین راستا وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه پایانی نشست شورای وزیران که در ریاض پایتخت عربستان برگزار شد، با “مهم و تاریخی” توصیف کردن سفر امیر کویت به تهران، ابراز امیدواری کردند که این سفر تاثیر مثبتی بر روند بهبود روابط کشورهای عضو آن شورا با ایران داشته باشد. ضمن این که در این بیانیه بر اهمیت همکاری بین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و ایران براساس احترام به حاکمیت کشورهای منطقه، خودداری از دخالت در امور داخلی یکدیگر و رعایت اصول حسن همجواری تاکید شده است. متعاقب این سفر بود که وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری در نشست پایانی ریاض ابراز امیدواری کردند که مذاکرات هسته ای بین ایران وگروه ( 5 +1) به نتیجه مطلوب منجر شود.
آثار و پیام های سفر
بی شک نخستین پیام سفر امیر کویت به تهران را می بایست مهر تأییدی بر اصل کتمان ناپذیر “قدرت منطقه ای بودن ایران” دانست. به این معنا که چندی است کشورهای منطقه بویژه اعضای شورای همکاری خلیج فارس به این نتیجه رسیده اند که در شرایط موجود مصلحت آنان در این است که در رابطه با ایران بدون اینکه تحت الشعاع غرب و عربستان قرار گرفته باشند، روندی مستقلانه را در پیش بگیرند و تا حد ممکن خود را به ایران نزدیک کنند. با این وصف در گام نخست عمان که رابطه حسنه ای با ایران داشت بیش از پیش به سمت ایران متمایل شد، قطر هم به دلیل اختلافی که با عربستان و دیگران پیدا کرده است به سمت ایران سوق داده شد و حال کویت است در چارچوب فرآیندی مشابه عمان و قطر برای بهبود روابط با ایران می کوشد. چرا که اگر با رویکردی رئالیستی به جایگاه ایران در منطقه و معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی موجود در آن نگاه شود، به روشنی مشهود است که ایران در منطقه خاورمیانه و حتی شمال آفریقا یک قدرت بلامنازع است. حال دیگران چه موافق این مسأله باشند و چه مخالف آن، این امر یک واقعیت گریز ناپذیر است که نمی توان آن را نادیده انگاشت.
به موازات پیام اولی، دومین پیامی که می توان برای این سفر متصور شد این است که سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران که همواره بر تز وحدت و همگرایی روزافزون کشورهای منطقه جهت حل و فصل مسائل و مشکلات پیش روی خاورمیانه تأکید دارد، تنها راه ثبات منطقه و رفع تهدیدات و مشکلات است. این که بحث و تبادل نظر بر سر چالش های عمده منطقه ای بخصوص در رابطه با بحران سوریه و مسائل جاری در عراق و لبنان یکی از اهداف سفر امیر کویت به تهران بود، خود گواهی بر این ادعاست. در حقیقت سفر شیخ صباح الاحمد ناظر بر این واقعیت اجتناب ناپذیر است که سیاست ها و رویکردهای منطقه ای و بین المللی ایران همچنان از جذابیت های کافی برای همسایگانش برخوردار است. ضمن آنکه تأکیدی است بر این نکته که کشورهای منطقه اساساً سیاست “تولید همگرایی” را بر سیاست “تولید تکفیری گرایی” ترجیح می دهند. به عبارت دیگر مقامات کشورهای منطقه خلیج فارس و غرب آسیا اگر با کنار گذاشتن تعصباتی که زمینه های تهدید برای خود آنان را فراهم می کند، به رویکرد همگرایانه و دوستانه جمهوری اسلامی ایران روی آورند تا پدیده تکفیریسم خنثی شود و تهدیدات آن کاهش و سپس از بین برود، می توانند روزهای خوبی را برای ملت های خود رقم زنند
.
و پیام سوم سفر امیر کویت (که تحت فشارهای زیادی برای لغو آن قرار داشت) و سایر مقامات عربی به ایران که حاکی از جذابیت طرح ها و رویکردهای منطقه ای و بین المللی ایران برای آن هاست، مهر تأییدی بر شکست سیاست و سناریوی “ایران هراسی” است که با هدف تضعیف و منزوی ساختن ایران توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی تئوریزه و تبلیغ شده است.

به عنوان ارزیابی نهایی باید تأکید داشت، در حالی که تنش های فرقه ای و افراطی گری منطقه را به آتش کشیده است؛ اوضاع سوریه همچنان بحرانی است؛ عملیات تفرقه افکنی در عراق و تغییر قدرت در مصر و لبنان در جریان است و چالش های امنیتی میان کشورهای حاشیه خلیج فارس رو به فزونی نهاده، لذا امیدواری زیادی وجود دارد که سفر شیخ صباح الاحمد الجابر امیر کویت به تهران که گامی مهم در گشایش فضایی برای کاهش چالش ها و تقویت همکاری های منطقه ای بود، به زودی آثار و پیامدهای مثبت خویش را بر معادلات منطقه ای خاورمیانه بروز دهد.

Share

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*









بازگشت به بالا


Reportage
output_nrpmHy
Iran
Iran
Iran
output_nrpmHy
Iran
output_nrpmHy
Iran
Greenmatech
Iran
notruf

     job